Hallo!
Hier volgt het verslag van mn studiereis naar Krakow. Berichtjes achterlaten kan door onder een van mijn teksten op ‘reageer’ te klikken. Deze worden dan op de site gezet en zijn te lezen door ‘er is/zijn al * reactie(s)’ te kiezen. Een mailtje sturen kan via de link ‘mailformulier’, linksboven. Het mailtje komt dan alleen bij mij terecht.

Op het moment zit ik alweer achter mn laptop bij Ronald in de tuin, er is veel gebeurt sinds mn laatste log. Het gaat een lang verhaal worden, maar t is de laatste van de serie. Komtie:

Zondag zijn we naar Bucharzewo gereden. Het enige wat ik nog herkende was de grote zandkuil die ondertussen alweer bijna dichtgegroeid is en de achtertuin. Het huisje daar is flink verbouwd, nieuwe verdieping erboven op. Eerst kennis gemaakt met Grogy, de teckel van de familie, voordat ik Ania en Zuza kon begroeten. Twee schatten van meiden, ik voelde me direct welkom.

De Kuil

sMiddags met Zuza per waterfiets het meer rondgevaren, ze spreekt gelukkig goed Engels dus hier en daar kon ik wat Engelse woorden gebruiken om iets duidelijk te maken. sAvonds zelfgemaakte pierogi gegeten (ik helemaal gelukkig!).

Groguslaw (Grogy voor intimi)

Maandag was het een nationale feestdag in Polen, de herdenking van de Pools-Russische oorlog van 1918-1920. We hebben een verslag op televisie gezien, ik stond verbaasd over het militair vertoon! Grote parades in Warschau, elke legereenheid had een delegatie gestuurd, en veel onderscheidingen die uitgedeeld werden. Het vreemdste was nog wel het einde: een militaire dans (daar is vast wel een officieel, beter woord voor maar daar kan ik ff niet op komen) op filmmuziek! Indiana Jones, Star Wars, James Bond, alles kwam voorbij. En die soldaatjes maar in hun vaste formaties over het plein heen draaien… Vreemd om te zien.

sMiddags zijn we inkopen gaan doen in Sierakow. Jas en Irena trakteerden op ijs, en we wilden het slot van Sierakow gaan bekijken, helaas was dat dicht ivm de feestdag… Wel hebben we zeven dozen frambozen weten te scoren, die er die avond in een rap tempo doorheen gingen. Terug van het boodschappen doen hebben we een boswandeling gemaakt: paddestoelenjacht! Loop je daar door het bos, je kan uren dwalen zonder een mens tegen te komen, en overal zie je paddestoelen. Helaas is maar een klein deel eetbaar, en Irena, Ania en Zuza probeerden me de verschillen te leren. Felle kleuren = fout, donkere kleuren = goed. Okee. Dus ik op zoek naar donkere paddestoelen. Helaas zijn er ook nog verschillende soorten donkere paddestoelen, met gele onderkant, witte onderkant, witte onderkant met sporen… Het heeft meer dan een uur geduurd voordat ik zelf een goede had gevonden. Ondertussen had Irena natuurlijk al haar handen vol met de oogst van Ania en Zuza…

De eerste oogst

Dinsdag werden we gebeld door Winie: Ze waren aangekomen in Sierakow. Zuza en ik stonden net op het punt om boodschappen te gaan doen, dus we gingen ze direct ophalen. Met zn allen de winkel in, worst voor Opa gekocht (wassie lekker?), en daarna door naar Bucharzewo. Winie was geloof ik de enige die er al eerder was geweest, ook zij herkende slechts de achtertuin. Na de koffie zijn we met zn allen weer het bos in gegaan, de tweede jacht was geopend. Langzaam maar zeker kreeg iedereen de smaak te pakken. Alleen Lieve heeft geen paddestoelen gevonden, maar hij had dan ook zn handen vol aan de bloemen die onderweg geplukt werden. Ruim anderhalf uur en een volle mand paddestoelen later zijn we hongerig weer naar het huisje gegaan. Vlees met saus van de paddestoelen van gisteren, heerlijk!

Winie’s eerste vondst

Tegen de avond gingen ze weg, en hebben we nog lang buiten gezeten en nagepraat. Over familie, hoe het met iedereen ging, en ja Lenie, ze wist zich jou nog te herinneren hoor! Op een gegeven moment komt Oma natuurlijk ter sprake, die had Irena ook nog ontmoet. Springt ze ineens midden in een zin op, zegt dat ik moet blijven zitten, ze is zo terug. Een paar minuten later komt ze weer de tuin in met een klein, rood schriftje. Een dagboek van Oma, toen ze al ziek was. Ik heb een stukje gelezen, maar aangezien Oma meer Pools kan dan ik heb ik Irena gevraagd mij een kopie te sturen zodat ik thuis op het gemakje kan gaan vertalen. Het zijn aardig wat pagina’s, het gaat ff duren, maar ik wil het zeker gaan proberen. Weer een stukje van de puzzel gevonden.

Het meer van Bucharzewo

Woensdagochtend ben ik met Ania en Zuza op pad gegaan om boodschappen. In hun 4×4 Mitshubishi zijn we door de bossen en de velden gescheurd, op zoek naar aubergines, hondenvoer en wodka. Toen ik in een winkel een paar flessen wodka had gekocht en daarna doorliep naar een andere afdeling om chocola, heeft de winkeldame nog met Zuza staan roddelen over mij. Hoorde ik later pas, maar het schijnt dat ik voor een buitenlander een zeer goede uitspraak heb. Ze wist dat ik geen Poolse was, omdat ik nou eenmaal stond te klungelen met die verdomde naamvallen, maar verder was ze zeer onder de indruk. Toch leuk te horen, en die laatste dagen non-stop Pools praten hebben daar zeker bij geholpen!

sMiddags mn tas ingepakt, drie potten ingemaakte paddestoelen, snoep en chocola meegekregen, adressen en telefoonnummers uitgewisseld, en helaas afscheid moeten nemen van Ania en Zuza. Met Jas en Irena terug naar Poznan gereden, waar ik meegenomen werd naar de beste slagerij van de stad. Ik had gezegd dat ik de Poolse worst zo lekker vond, dus Jas heeft zo’n vijf kilo worst voor me ingeslagen… Heerlijk! In het huis in Poznan de laatste dingen nog in mn tas gepropt, een laatste bak koffie gedronken, en naar de trein gegaan.

Vele dikke knuffels, zoenen en gelukswensen later zat ik dan in de trein. Een bezoek om nooit te vergeten, en zeker voor herhaling vatbaar! We zijn daar zo hartelijk ontvangen, ik ben nog steeds onder de indruk.

Een voorspoedige treinreis gehad, dit keer passeerde ik savonds laat de Duits-Poolse grens, dus kon ik na de paspoortcontrole nog enigszins proberen te slapen zonder ruw gewekt te worden. Alles liep soepel, tot we in Belgie aankwamen. Daar hebben we een dik half uur moeten wachten voor een brug, die geeneens open stond! Flink te laat in Brussel aangekomen, een kaartje naar Roosendaal gekocht, waar ik Ronalds baas tegen het lijf liep (over stom toeval gesproken) en vandaar door naar Goes. Per treintaxi naar Marc en Kristin gereden, worst in de koelkast gepropt, spullen overgeladen en direct doorgereden naar Lowlands. Daar drie dagen lang feest gehad, genoten van goede muziek, everzwijnhammetjes, Poolse worst, ik kwam zelfs Annemieke nog tegen (mn nichie, voor de outsiders). Maandagmiddag compleet uitgeput weer in Goes aangekomen, savonds een afterparty in LaStrada gehad.

Vanochtend heb ik een paar inkopen gedaan. Ik stuur Jas, Irena, Ania en Zuza als dank een groot pakket, gevuld met stroopwafels, babbelaars (die vonden ze heerlijk!), Haagse hopjes en nog een paar van die dingen.

En nu zit ik dus nog steeds in de achtertuin. Ik heb een heerlijke tijd gehad, ben helemaal uitgerust en tot mezelf gekomen, heb veel gezien, veel geleerd en zoveel vriendelijke mensen ontmoet dat ik er voorlopig weer ff tegen kan. Al heb ik dan een klein beetje een pesthumeur omdat het allemaal voorbij is, ik kijk er met plezier op terug. Hartelijk dank voor jullie aandacht, en hopelijk allemaal tot gauw!

Veel liefs van mij.

Omdat we maar kort in Poznan zijn had ik vrijdagochtend maar de wekker gezet. Opgestaan, gedouched in onze prive-badkamer (jaja!) en een ontbijtje gemaakt. Tegen half elf kwam Jasz’ secretaresse ons ophalen. We werden naar zijn kantoor gebracht, alwaar we werden voorgesteld aan Piotr, zijn jongere collega. Hij zou onze gids voor die ochtend zijn. Dus wij met zn drieen op weg naar het stadcentrum.

Piotr heeft ons meegenomen naar een grote kerk in het centrum, die als je aan komt lopen maar klein en nietig tussen een paar gebouwen lijkt te staan, maar zodra je binnenkomt is het een immense ruimte. Elke dag om kwart over twaalf vinden er orgelconcerten plaats, dus we zouden later nog wel terugkomen. Toen heeft hij ons rondgeleid langs de oude huisjes van het centrum, we zijn in het museum van de geschiedenis van Poznan geweest, en om twaalf uur hebben we de geitenklok in actie gezien. Zodra de klok twaalf keer heeft geslagen, gaat er een luikje open en komen er twee geiten naar buiten die elkaar twaalf keer aanvallen. Het verhaal gaat, dat toen de klok gemaakt was en gepresenteerd werd aan het volk, er twee ontsnapte geiten voor de klok elkaar aanvielen. De mensen vonden het zo geweldig dat er sindsdien twee nepgeiten hetzelfde doen.

De markt van Poznan

Het orgelconcert viel een beetje tegen. Zit je daar in een prachtige barokke kerk, krijg je moderne impressies van Ennio Morricone’s Once Upon A Time In The West over je heen… Toen daarna een bewerking van een of ander fluitconcert door de kerk heen galmde zijn we er maar vandoor gegaan. Op een terrasje hebben we koffie gedronken, een gesprekje aangeknoopt met Piotr, hij bleek ooit in NL te zijn geweest en heeft vrienden in Eindhoven wonen. Kleine wereld, toch? Alleen wist hij niet veel meer te vertellen over zn bezoek aldaar, zeker niet na de kroegentocht langs Stratumseind…

Het universiteitsterrein

Na de koffie heeft’ie ons meegenomen naar het plaatselijke vvv en ons een aantal foldertjes en kaartjes aangeraden van plaatsen die we beslist moesten gaan zien. Daarna moest hij toch echt weer verder met zn werk, dus hebben we hem uitgezwaaid en zijn we gaan wandelen. Langs de Marcin-kerk, het vroegere kasteel van Poznan, de universiteit, een mega-standbeeld van de opstand in 1956, toen de mensen minder gezeur en meer brood wilden, maar die hardhandig werd onderdrukt. Per taxi naar de citadel gereden, het oorlogs- en wapenmuseum bekeken en door het park gewandeld. Toen gezocht naar een kerk die goed stond aangeschreven in de folders, waar de eerste Poolse koning begraven ligt, maar die was helaas gesloten. Daarna zijn we naar het Malta-meer gegaan, waar een paar keer per jaar grote zeilwedstrijden plaatsvinden.

Ken je deze nog, pap?

Per boemeltreintje zijn we rond het meer gereden. Aan de andere kant lag een bos, dus besloten we een boswandeling te maken. Halverwege echter hield het pad op en zijn we door de bosjes gekropen tot we weer op een weggetje uitkwamen. Toen we uiteindelijk langs een snelweg stonden belde Irena op. Of we zin hadden om mee op visite te gaan bij vrienden van hun. Tuurlijk, maar we hadden geen idee waar we op dat moment waren. Irena dacht dat we dichtbij het Park Hotel moesten zijn, dus gingen we daar naar op zoek. Verschillende mensen aangesproken, iedereen zei dat het dichtbij was. Een half uur lopen later hadden we het inderdaad gevonden…

Bij Zbiszek en Beata werden we hartelijk ontvangen. We hebben een heerlijk maal gehad, worst en brood vooraf, een fondue als hoofdgerecht, daarna een kaasplankje en op het laatst koffie met gebak. En alles natuurlijk begeleid met de nodige wodka, bier en wijn. Een prachtig huis trouwens, met een heuse bar in de kelder, inclusief biljart, pingpong en nog een paar andere speeltafels. sAvonds laat weer terug naar huis gegaan.

Jasz heeft een treinkaartje kunnen regelen. Eentje maar. De trein van Warschau naar Brussel zat helemaal vol, op 1 stoel na. Omdat hij ons niet kon bereiken, hij was vergeten mijn nummer mee te nemen, heeftie maar gewoon het kaartje gekocht. Ronald moet immers op tijd terug zijn voor zn werk. Zo is dus min of meer besloten/geregeld dat ik nog een paar daagjes blijf, of we hadden met zn tweeen per bus moeten gaan, wat Ronald niet echt zag zitten, en we hadden inmiddels natuurlijk al een treinkaartje.

Slot Kornik

Zaterdagochtend zn rugzak ingepakt, een aantal spullen die ik niet niet meer nodig had er ook in gestopt, en natuurlijk eerst nog onze tent gedemonstreerd. sMiddags zijn we naar Kornik gereden, waar we het kasteel hebben bekeken. Daarna betrok de lucht echter zo dat we weer richting Poznan zijn vertrokken. Daar hebben we een rondleiding gehad door Jas’ kantoor en hebben we gelunched in zijn favoriete restaurant. Na het eten zijn we langs een nieuw winkelcentrum gereden, de oude brouwerij genaamd. Er staat nog een klein, oud fabriekje wat vroeger een brouwerij was, en er is een mega-winkelcomplex neergezet, wat gebouwd is in dezelfde stijl als de brouwerij, en ook hetzelfde uiterlijk heeft, inclusief schoorstenen en ketels op het dak. Alleen geen bier maar winkels binnenin. Prachtig om te zien, dat wel.

Stary Browar

Terug naar huis gereden, koffie gedronken en broodjes gesmeerd voor Ronald onderweg. Rond half negen richting station vertrokken, een paar tijdschriften voor onderweg gehaald. Helaas hadden ze alleen Newsweek en TimesMagazine in het engels, ik hoop maar dat er wat interessants in staat. Toen de trein kwam, moest ik toch ff slikken. Wel vreemd, om hem zo te zien vertrekken. Dat was ook voor het eerst, meestal ben ik degene die ervandoor gaat, of het nou naar Den Haag, Rusland of Polen is.

Dag schat!

Eenmaal thuis kreeg ik een smsje van hem, hij was erachter waarom de trein zo overvol was. Hij maakt namelijk een tussenstop in Keulen, en zondag is het WereldJongerenDag van de katholieke kerk. In Keulen. En de paus komt ook…

Ik hoop maar dat hij een goede reis zal hebben, het einde van de vakantie is een beetje vreemd verlopen maar we hebben het er samen uitgebreid over gehad en het is goed zo. Ik kom hem snel achterna, en dan hebben we ook nog een weekendje Lowlands voor de boeg.

Komende dagen heeft Irena vrij, dat had ze een paar weken terug al aangevraagd, dus gaan we Poznan verder ontdekken, en waarschijnlijk ook naar Bucharzewo, het plaatsje waar hun buitenhuisje staat en waar Anna en Zuza, hun dochters, op het moment verblijven. Dat is ook het plaatsje waar ik eerder ben geweest, toen ik een jaar of zes had. Ik ben benieuwd of ik nog iets zal herkennen. Wordt vervolgd…

Gisteren helemaal vergeten het coole taxiverhaal te vertellen… Komtie: We zaten in een taxi van Warschau Centraal naar het oude stadscentrum. De chauffeur was weinig spraakzaam, dus ik probeerde een gesprekje aan te knopen, te beginnen bij het weer. Het eerste zonnetje wat we in dagen gezien hebben scheen, dus dat gaf een mooie voorzet. Het gesprek loopt verder, tot hij op een gegeven moment vraagt waar we dan vandaan komen. Nederland. En toen liep alles heel snel. Wat bleek nu, hij heeft een vriend in Enschede wonen. Daar was hij naartoe gegaan om een auto te kopen. In de auto lag een briefje, en hij vroeg zich af wat er op stond. Misschien een defect aan de auto?

Lindsay moest zich die dag bij de leerplichtambtenaar melden en moeders vroeg of ze om 1 uur weg mocht van school… Dat was alles. Hij moest er hartelijk om lachen, en was blij dat er (nog) niks mis was met zn autootje.

Maar. Gistermiddag dus de trein naar Poznan gepakt. Een intercity dit keer, dus niet zo erg als de boemeltjes, zelfde comfort als de bus. De verschillende vervoersmiddelen hebben we zo tegen het einde van de reis wel door. Rond half negen waren we in Poznan, en we wilden direct kaartjes kopen voor de terugreis. Helaas zat de Jan Kiepura, de directe lijn Brussel-Warschau vv. al helemaal vol. Hoe dat kan weten we niet, het is een flink lange trein en tijdens zowel mijn reis als Ronalds reis was de helft van de plekken onbezet. Tis waarschijnlijk populairder om richting westen te reizen dan richting oosten ofzo…

Hoe dan ook, we konden niet mee. Eerst een internetcafe bezocht, gekeken naar andere alternatieven. Vliegtickets beginnen vanaf 300E, beetje prijzig. Treinkaartjes zijn beschikbaar, maar minimaal 3 keer overstappen en van 6 tot 8 uur s ochtends wachten op Koln Hauptbahnhoff. Ook niet optimaal. Andere mogelijkheid is per bus. Dus wij naar het busstation, alle kassa’s dicht, geen mogelijkheid om kaartjes te reserveren of te kopen. Er rijden wel twee bussen, vertrek zaterdagavond, aankomst zondagochtend in Breda of Brussel.

Alles onthouden en opgeschreven, toen maar een taxi gepakt naar de ulica Pamiatkowa. Daar aangekomen staat er een huis wat ik me vaag weet te herinneren, vooral het ronde raampje op de eerste verdieping. Het goede huis dus. En er brand overal licht. Dus wij bellen aan. Niemand. Nog een keer bellen. Ze zullen toch niet slapen? Het was net na tienen. Verder gekeken. Er stond een hondehok, bakjes met voer (verse worst), geen auto op de oprijlaan… Ze zullen vast de hond aan het uitlaten zijn, of op visite, maar aangezien het licht brandde dachten we dat het niet lang kon duren dus besloten we te wachten.

Zo’n twintig minuutjes later, we waren net een potje aan het kaarten, kwamen ze inderdaad aangereden. Later bleek echter dat de auto in een schuur gezet wordt, dus daar hadden we niet op af kunnen gaan, de worst was bedoeld voor een hond die hier rondloopt en er hongering uitziet, dus dat hadden we ook fout… Hoe dan ook, ze waren er en we moesten direct binnenkomen.

Een kast van een huis! Spullen neerzetten, bedden opmaken, opfrissen en mee naar de woonkamer waar ondertussen een tafel vol met eten en drinken klaarstond. Gegeten, gedronken, verhalen verteld over het thuisfront, verhalen over hun en hun dochters gehoord, laat in de avond gaan slapen. We slapen in de kamer van Anna en Suzanna, hebben een privebadkamer voor ons tweetjes, een set sleutels meegekregen, welterusten.

Zojuist wakker geworden. Lekker gedouched, strakkies een ontbijtje maken, daarna komt er iemand ons ophalen om een rondje door de stad te doen. Jasz gaat iets proberen te regelen voor de terugreis, voor Ronald dan, ze vonden dat ik nog maar een paar dagen moet blijven… Eigenlijk zie ik dat wel zitten, wat denken jullie? Zal ik het gewoon doen? Ik zal een poll instellen, geef mij goede raad aub!

‘s Avonds laat zijn we in Zamosc aangekomen. Per taxi naar de camping gegaan en in het donker onze tent opgegooid. Gelukkig niet zo moeilijk met zo’n frisbeetent! De volgende dag hebben we in de stromende regen Zamosc verkend. De klokketoren beklommen, de kerk bekeken, per paard en wagen de overblijfselen van de stadsmuren en poorten gezien, en daarna was het helaas al op… De musea waren op maandag gesloten, dus hebben we de rest van de dag gevuld met een kroegentocht. Tegen zessen zijn we naar het hotel gegaan waar we een reservering hadden met Jos, Winie, Lieve en Alice om daar op hun telefoontje te wachten.

Uitzicht vanaf de klokketoren

Tegen half zeven werd er op de deur geklopt, en daar stond de hele groep. Ze hadden het zonder ons ook al gevonden. Koffers geinstalleerd op de kamers en met zn allen wat gaan drinken in een cafeetje. Verhalen en ervaringen uitgewisseld, daarna verhuist naar een restaurantje voor een warme maaltijd, die er vlot inging na een dag lang gestrompel door de regen.

Na het ontbijtbuffet van de volgende dag zijn we naar Bilgoraj gereden, het stadje waar mn oma vandaan kwam. Op het pleintje bij de kerk gestopt en de weg gevraagd. We moesten de Ulica Armii Krakowej hebben, (Straat van het leger van Krakow) en ik vroeg natuurlijk naar de Ulica Armii Krajowej (Straat van het leger van het land, zo werd het opstandelingenleger uit de tweede wereldoorlog genoemd). Nou ligt die straat wel ergens in Bilgoraj, maar niemand wist waar. Dus werd ik op een gegeven moment omringd door twee omaatjes en een opaatje die stonden te ruzieen over waar we nou naartoe moesten. Op een gegeven moment werd het duidelijk dat het toch de Ulica Armii Krakowej moest zijn, en kregen we een terplekke met de hand getekende plattegrond in onze handen gedouwd met een prachtige routebeschrijving erop (Na het tweede kruispunt met stoplichten rechtsaf, daarna links…)

Eerst hebben we bij de lokale bloemenzaak bloemen en kaarsen gehaald voor op de begraafplaats en een groot boeket voor de mensen bij wie we op visite gingen. Toen we eenmaal rechtdoor, rechtsaf en links waren gegaan stonden we inderdaad in de goede straat. Op zoek naar nummer vierentwintig, wat ook geen probleem was, en gelukkig waren ze thuis, ze hadden mn briefje ontvangen. Korte uitleg: in Krakow heb ik van Winie het adres gehad van de familie Myszak, die mijn oma en de rest van de familie goed gekend hebben. Helaas is het contact na het overlijden van Oma flink verwaterd. Ik heb ze dus een briefje gestuurd, dat we de negende in Bilgoraj zouden zijn, en dat we ze graag wilden ontmoeten.

Toen ik door Elzbieta, de vrouw des huizes, de woonkamer binnengebracht werd stond Babcia (Pools voor Oma, zoals ze door iedereen genoemd werd) meteen op en vroeg of ik Maria was (mn moeder). Ook Jos en Winie herkende ze nog van vroeger en de verhalen barstten los. Ik heb mn best gedaan om alles te vertalen voor iedereen, hier en daar heb ik zeker wat gemist en kon ik sommige dingen niet helemaal uitleggen, maar over het algemeen is het communiceren wel aardig gegaan. Ook hebben we kennis gemaakt met Elzbieta’s dochters Iza en Natalja, en kleine Elzbieta, Iza’s dochter.

Bij de familie Myszak thuis

In de middag hebben we een bezoek gebracht aan de begraafplaats. We hebben bloemen geplaatst op het graf van Malgosza, een andere dochter van Babcia, die twee jaar geleden is overleden. Daarna hebben we het graf bezocht van Marianna Swued (schrijf ik het zo goed?), mijn overgrootoma, en dus de oma van Lieve en Winie. We hebben daar ook bloemen gelegd, en een aantal voorwerpen die we hadden meegekregen van verschillende familieleden om daar te plaatsen. Kaarsjes aangestoken, en even gezeten. Vreemde gewaarwording. Het is een deel familiegeschiedenis waar ik eigenlijk weinig van weet, maar in de afgelopen weken is me steeds meer duidelijk geworden waardoor ik nog nieuwsgieriger ben naar hoe alles is gelopen.

Een korte rondleiding door Bilgoraj gehad, naar de plaats waar Malgosza gewerkt heeft, en waarschijnlijk ook overgrootoma, maar Babcia was daar nogal onduidelijk in, zelfs Natalja had het niet helemaal begrepen. Ook door de straat gereden waar ze vroeger gewoond hadden, al was daar niets meer over uit die tijd. Terug in het huis koffie en thee gedronken, adressen uitgewisseld, foto’s meegekregen en gemaakt, hartelijk afscheid genomen van iedereen en vertrokken.

Terug langs het kerkje wat Winie zich nog wist te herinneren van vroeger, helaas konden we binnen geen kijkje nemen. Teruggereden naar Zamosc, ik kon niet ophouden met geeuwen zo uitgeput was ik van het urenlang vertalen. Ik vond het heerlijk om te doen, deels omdat ik iedereen kon helpen met vragen over vroeger en verhalen van nu, maar ook omdat mn Pools flink op de proef werd gesteld. Aan het einde van de dag had ik toch weer iets meer zelfvertrouwen meegekregen, en das altijd wel fijn, niet?

Terug in Zamosc eerst een uurtje kalm aan gedaan, beetje uitgerust en bijgekomen van een indrukwekkende dag. Daarna op zoek gegaan naar een restaurantje wat goed stond aangeschreven in de gids. Het eten was inderdaad lekker ja, maar daar is ook alles mee gezegd… Na het opnemen van de drankjes liep het allemaal verkeerd. Drankjes werden een voor een gebracht, sommige pas na het voorgerecht. Het meisje bood haar excuses aan, het was zo druk die dag. Toen Ronald echter naar het toilet ging en meteen rond ging kijken naar de drukte bleken er slechts negen mensen in het hotel te zitten, met drie serveersters, een chagrijnige barman en een aantal koks. Na zo’n drie kwartier werden de eerste twee soepjes gebracht. Er waren er vier besteld. Vier dezelfde, maar er konden er maar twee per keer gemaakt worden ofzo. Na nog een half uur weer twee soep dus, en zo’n twintig minuten later Ronald’s salade en mijn gevulde kool. Daarna hebben we een tijd moeten wachten op onze hoofdgerechten, die na een opmerking van Alice allen tegelijk werden gebracht. Helaas hield dat dus in dat ze alsnog stuk voor stuk gemaakt werden, opzij gezet tot de rest klaar was en ze dus alle zes een verschillende gradatie van lauwheid hadden bereikt.

Voor het toetje kwamen ze met drie appeltaarten aanzetten hoewel er vier ijsjes waren besteld. Toen uiteindelijk de rekening kwam waren we zo melig dat het allemaal niet meer uitmaakte ook. De arme serveerstertjes durfden ondertussen uit schaamte niet meer alleen naar onze tafel te komen, en namen ze steeds een ander mee als back-up. Na nogmaals uitvoerige excuses zijn we vertrokken, zo’n drie en een half uur later, waarvan we een klein half uurtje aan eten kwijt zijn geweest…

De volgende dag zijn we in Lublin afgezet bij het busstation en hebben we de bus naar Warschau gepakt. Het busnetwerk in Polen is zeer uitgebreid, bussen rijden tussen sommige steden vaker dan treinen en zijn nog comfortabeler ook! Ik raad het iedereen van harte aan. Een enkeltje Lublin – Warschau kost 22 zloty, zo’n 5,5E voor vier uur reizen dus voor de prijs hoef je het ook niet te laten.

Aangekomen in Warschau zijn we naar het oude stadscentrum gegaan, wat eigenlijk niet zo oud is. Tegen het einde van de oorlog vond er hier een opstand plaats. Voor een paar weken was Warschau een vrije stad! Helaas hebben de nazis hun dat betaald gezet door de hele stad plat te bombarderen. Er was niets meer van de stad over, alles is opnieuw opgebouwd naar foto’s en beschrijvingen van vroeger. Kamer geboekt bij een organisatie die verschillende appartementjes in het stadcentrum heeft, dus lekker centraal gelegen en veel ruimte voor onszelf. Uit eten gegaan, lekker gaan slapen.

Het nieuwe oude centrum van Warschau

Vandaag hebben we het museum van de Warschau-opstand bezocht. Ik wil het bij deze iedereen aanraden die naar Warschau gaat. Indrukwekkend, interactief, veel beeld en geluid, maar ook veel heftige verhalen en foto’s die je af en toe doen schrikken.

Straks pakken we de trein naar Poznan, waar we Grote Irene hopen te zien. Ze waren op vakantie en zijn ondertussen weliswaar al terug, maar helaas was in de tijd dat ze wegwaren hun mailbox vol gelopen, dus heb ik niet kunnen melden dat we eraankomen. Dat heb ik zojuist gedaan, en nog geen foutmelding teruggehad, dus het mailtje is binnen maar ik weet niet of ze het al gelezen hebben. Waarschijnlijk niet, maar we gaan langs en bellen aan en dan zien we wel weer verder. Ik hoop maar dat het lukt!

Na ons vertrek uit het internetcafeetje waar ik mn vorige verhaal heb geplaatst, zijn we op het centrale pleintje van Tarnow wat gaan eten. Hartstikke gezellig pleintje, stadhuisje in het midden, alles flink gerestaureerd en zeer charmant. Richting camping vertrokken die ook prima in orde was. Camping pod jabloniami, camping onder de appelbomen, en inderdaad, we hebben ons tentje tussen de appelboompjes opgezet. Er waren ook houten huisjes te huur, maar we zijn natuurlijk de trotse bezitters van een frisbee-tent dus zullen we die gebruiken ook! Tent opgegooid, luifel neergezet, tassen uitgepakt en soep gemaakt. Besloten gewoon twee nachten te blijven zodat we het stadje konden bezichtigen.

Daar staatie dan!

De volgende dag door regen gewekt… Alweer, verdorie! Na een kort ontbijtje onder de luifel richting centrum vertrokken, met een placemat met de kaart van het centrum op zak. Eerst door een park naast de camping vertrokken, waar het mausoleum van Jozef Bem staat. Wie? Inderdaad, Jozef Bem. Ook nooit eerder van gehoord, maar t bleek later de lokale held te zijn, gevochten in de Hongaarse vrijheidsstrijd, Napoleontische oorlog en Turkse oorlog. Toen we in het centrum aankwamen en het museumpje in het stadhuis binnengingen kwamen we erachter: Jozef Bem heeft wel twee (2!) zalen voor zichzelf alleen! De andere vier zalen waren gevuld met portretten, porcelein, zilverwerk en een aantal maquettes van beroemde gebouwen in en rond Tarnow.

De Ratusz van Tarnow

Na een lunch in het plaatselijke hotel-restaurant brak het zonnetje door en hebben we een wandeling door de stad gemaakt. Op zoek naar een 14e-eeuwse molen die er niet meer stond, langs het Jozef Bem-plein, het Jozef Bem-huis, een Jozef Bem-standbeeld, er is zelfs een Jozef Bem-wandelroute! Naast alle Jozef Bemmania hebben we ook nog de kerken van de stad gezien, de meesten alleen aan de buitenkant want er is altijd wel een of andere mis gaande waardoor de kerk zo propvol zit dat, al zou je willen storen en gewoon doorlopen, dat schier onmogelijk is… Daar zijn de kerken in NL flink jaloers op denk ik zo.

Ook hebben we een korte stop gemaakt bij de tramhaltereplica. Tot in de tweede wereldoorlog hebben er trams door Tarnow gereden, en men was er zo trots op dat ze een echte tramhaltereplica neergezet hebben. Compleet met drie meter tramrailsreplica van baksteen.

Let op de rails!

Tegen de avond hebben we een korte kroegentocht gehouden. Het meerendeel van de kroegjes van Tarnow hebben we wel gehad, en het is maar eens te meer duidelijk geworden dat de barman of barvrouw de kroeg maakt tot wat het is. In de laatste kroeg een heel leuk gesprek gehad met de barvrouw, waar we vandaan kwamen, hoe we in Tarnow terecht zijn gekomen, wat zij verder nog deed. Dat gaf direct een heel ander sfeertje dan een zwijgzame chagrijn achter de tap, dus zijn we er tot laat blijven plakken.

De volgende dag om half acht gewekt door een troep asociale zigeuners… Helaas bleek er weer een vooroordeel waar te zijn. Al schreeuwend en joelend over de camping heen en weer lopen, hun spullen uit een blokhut terug in de auto’s proppen. Aangezien we nu toch wakker waren en het zonnetje nog steeds scheen, vrij sterk zelfs, zijn we er ook maar uit gekropen. Om nog wat cultureels te doen zijn we daarna naar het etnografisch museum gegaan, waar ook een tentoonstelling over zigeuners was. Daar werd alles toch wel een beetje rooskleuriger neergezet dan de ervaringen die ik tot nu toe heb. Kinderen die eenzame toeristen in een hoek jagen en dan alles van waarde afpakken, dronken, scheldende en vloekende vrouwen in een stadspark, een groep vrouwen in de trein die je geld aftroggelen op een zeer enge manier, en nou deze aso’s weer. Met hun auto rijden waar het niet mag, iedereen wakker maken met gescheld en gevloek, om acht uur ‘s ochtends de boombox in de auto’s op vol volume zetten… Ben ik nou tot nu toe alleen maar uitschot tegengekomen of hoe zit het?

Terug op de camping onze spullen gepakt, tent ingevouwen, alles op onze ruggen gesjord en richting station gehobbeld. Daar bleek dat er maar een trein per dag naar Zamosc gaat, en dat we nog drie uur moesten wachten. Dus hebben we onze tassen in de bagageruimte gezet en nog een korte wandeling door het park en de kerk bij het station gemaakt. Nu zit ik in het internetcafeetje op het station. Over een half uurtje vertrekt onze trein, waarschijnlijk komen we daar pas tegen elven aan. Hopelijk is de camping dan nog open, anders pakken we een hostel.

Morgen ontmoeten we Jos, Winie, Lieve en Alice in Zamosc, en dinsdag maken we een uitstapje naar Bilgoraj. Veel groetjes van ons!

Maandag Ronald opgehaald van het station. Ingechecked in het hotelletje, een schattig kamertje aan een binnenpleintje gekregen met uitzicht op de kerktoren. ‘s Middags nog langs de Piast, de studentenflat,gegaan om mn was op te halen, koffie gedronken met Dina en daarna het centrum onveilig gemaakt. Pirogi gegeten en jazz geluisterd, Krakowscher kon ik het niet maken.

Dinsdag hebben we een rondje Wawel gedaan, inclusief drakengrot. Een beetje aan de kleine kant, maar er is een legende dat er vroeger een draak in die grot onder Wawel woonde, die uiteindelijk door een eenvoudige maar eerlijke schoenlapper verslagen werd waarna hij de prinses mocht trouwen. Wel zo eerlijk, toch? Daarna per toeristenkarretje door Kazimierz gereden. De toren van de Mariacki, de kerk op het centrale plein, beklommen, en de brandweerlieden de hejnal horen spelen, een alarmsignaal overgebleven uit de tijd van de tataarse invasie. Halverwege wordt het afgebroken, het verhaal gaat dat de speler van toen door een pijl getroffen werd en het dus niet af kon maken. Wel had hij iedereen weten te wekken en kon de aanval worden afgeslagen. Als herinnering wordt elk uur de hejnal gespeeld, tegenwoordig door de brandweer die de taak als wachters van de stad hebben overgenomen. ‘s Avonds een chocoladefondue gegeten in Camera Cafe, waar ze allerlei verschillende choco-variaties op het menu hebben staan. Lekker!

De Drakengrot***Woensdag zijn we naar Auschwitz gegaan. ‘s Ochtends naar het busstation, eerst op zoek naar een pinautomaat, dat duurde nogal even. Er stonden er twee rond het station, beiden buiten werking. Terug richting centrum gelopen, daar gepind. Weer terug naar het station, bij de bussenbalie kaartjes willen kopen, maar dat kon niet meer, de bus zou over tien minuutjes vertrekken en we moesten maar kaartjes bij de chauffeur halen.

Wij naar de bushalte, de bus stond een parkeervak verder, geen chauffeur, geen passagiers te zien. Eerst maar een paar flesjes water gehaald, toen reed de bus ineens naar de halte en stroomde iedereen toe. Eerst mochten de mensen met kaartjes naar binnen, toen de rest. Helaas geen zitplaatsen meer over, we moesten maar in het gangpad gaan zitten. Wel typisch, in een overvolle bus op oncomfortabele wijze naar het kamp gaan…

Eerst hebben we een bezoek gebracht aan Birkenau. Vreemd genoeg is daar pas de massaliteit van de tweede wereldoorlog tot me doorgedrongen. Die barakken, tientallen, honderden, op een rij, die slaaphokken, washokken, zo veel, zo immens… Dan wordt het ineens een stuk reeeler dan wanneer je het in de boekjes leest. Eng.

Onbegrijpelijk…

Auschwitz I was ook bizar. Veel van de barakken zijn nu musea, maar de tentoongestelde voorwerpen zijn af en toe misselijkmakend. 1600 kilo haar in een vitrine langs de wand. Aan de overkant een paar rollen stof, van mensenhaar gemaakt. Een zaal vol schoenen, vol koffers, vol brillen. Ernstig indrukwekkend. Foto’s langs de muren, mensen die je aankijken, foto’s van uitgehongerde mannen, vrouwen, kinderen. Een ervaring die ik voorlopig niet zal vergeten.

***Donderdag regende het. Een paar laatste boodschappen gedaan, om half vijf de trein gepakt naar Grybow. Tegen een uur of acht daar aangekomen. Eerst een hapje gegeten, het enige wat nog open was, was de plaatselijke pizzeria. Na een smakelijke pizza, verpest door de megalading ketchup die erop gespoten was, probeerden we op pad te gaan. Er zou een wandelroute lopen naar een heuvel, daar wilden we kamperen. Helaas was het begin van de route nogal slecht aangegeven, uiteindelijk iets gevonden, komen we bij de spoorweg uit. Zonder overgang. Maar gewoon overgestoken, de heuvel opgeklommen, en jawel, daar was nog een bordje. Halverwege de heuvel waren we echter zo zeiknat, moe, het was donker en koud (hittegolf definitief afgelopen, we hebben nu een koudefront…) dat we de tent maar opgegooid hebben op het eerste het beste lege veldje dat we zagen. Erin gedoken, spullen naar binnen gegooid en gaan slapen.

‘s Ochtends, niet helemaal uitgeslapen maar het was droog, zijn we weer naar buiten gekropen. Schade bekeken, natte kleren in plastic zakken in de tassen gepropt, slakken van de tent af gemept en ons plan getrokken. Het was toch wel de bedoeling dat we lol zouden hebben, dus hebben we de trein naar het noorden gepakt om daar een kampeerplaats te zoeken. Zojuist zijn we aangekomen in Tarnow, waar ik nu dit verhaal aan het schrijven ben. Vandaag gaan we hier wat rondkijken, tegen de avond een slaapplek zoeken.

Het enige positieve was het prachtige uitzicht

Ondertussen heb ik een sms van Winie ontvangen, dat zij, Jos, Lieve en Alice (ooms en tantes voor de niet-Lageweg lezers van dit stuk) onderweg zijn naar Polen. We ontmoeten ze de avond van de achtste in Zamosc, dus we trekken langzaam maar zeker die kant op. Een stukje treinen, stukje lopen, kamperen, verder treinen enzovoort. Ik hoop in Zamosc weer een internetcafe te kunnen vinden, dan horen jullie wel hoe het verder gaat.

Groetjes uit een ondertussen flink afgekoeld Polen (hoewel ik net in de verte blauwe lucht meende te zien, misschien zien we toch nog een beetje zon vandaag!)

Heb ik weer… Zitten we midden in een bloody hittegolf… Tis al een paar dagen niet te harden zo snikheet, en dan ook nog eens examen… Braaf zitten leren, ik wilde wel een goed punt halen, misschien dat ik het dan kan gebruiken in Leiden. Geen spannende verhalen dus, maar een paar middagen achter elkaar met mn neus in de boeken gezeten.

Het examen was opgedeeld in twee onderdelen, een schriftelijk en een mondeling. Het schriftelijke deel was donderdag, ik had het idee dat het wel goed ging. Het was grotendeels grammatica, en die had ik wel onder de knie. Vrijdag kregen we de uitslag, en mn vermoeden was juist, 92 van de 100 punten. Netjes toch?

Basia en Kasia, onze docentes

Vrijdag hadden we het mondeling. Daar zag ik iets meer tegenop, aangezien ik er maar Russisch doorheen blijf gooien. Gelukkig ging het hartstikke goed, ik stond verbaasd van mezelf. En bijna geen Russisch, ook nog!

‘s Avonds was de diplomauitreiking, een korte speech van de directeur en daarna kreeg iedereen zn certificaat van deelname en het diploma. Mn eindresultaat was A, wat ik toch wel netjes vond aangezien ik een maand geleden nog nooit Pools had gesproken.

Getuigschrift en diploma

Na de uitreiking was er een receptie, maar dankzij de hittegolf (vrijdag is de 40 graden gehaald…) hebben we het kort gehouden. Veel hapjes, fruit en ijs naar binnen gewerkt, daarna naar een club in het centrum gegaan die speciaal voor ons afgehuurd was.

Vandaag (zaterdag) een laatste excursie gedaan, naar de zoutmijnen van Wieliczka. Een prachtig ondergronds complex, met grote zalen, sculpturen, ondergrondse meren, geweldig om te zien. En koel! Zo’n 15 graden, af en toe een stevige bries als er een luchtsluis geopend werd, heerlijk! Aangename afwisseling na een week tropische temperaturen.

Zoutsculpturen in Wieliczka

Na het avondeten ben ik met Fiona (uit Dublin, met het meest geweldige Ierse accent wat ik ooit gehoord heb!) naar de jazz-club gegaan, waar we eindelijk ons langverwachte jazzconcert hebben gezien. Door het drukke programma was dat er helemaal bij ingeschoten, maar het was alsnog geweldig.

Morgen ga ik mn kleren naar de wasserete brengen, een paar laatste inkopen doen, mn tas inpakken en voorbereiden voor de volgende fase van mn reis. Ronald komt maandag rond een uur of 1 aan op Krakow Glowny, waarna we ons naar onze suite in het gasthuis zullen begeven. Paar dagen crashcourse Krakow, daarna rondreizen en kamperen!

Jullie lezen de verhalen wel, ik zal proberen regelmatig wat te posten. Liefs van mij!

Tis weer een tijdje geleden, maar ik had zoveel te doen dus ik vrees dat het een lang verhaal gaat worden vandaag… Ik zal beginnen bij het kampvuur van afgelopen donderdag, dat ging gelukkig door! Per bus zijn we naar een bos gereden, waar het vuur al brandde en twee ingehuurde muzikanten op viool en accordeon liedjes aan het spelen waren. Vage traditionele Poolse liedjes gezongen, vage traditionele Poolse dansen gedanst, vage Poolse worsten op een stok geprikt en gebraden. Ik dacht dat ze gevuld waren met vet, maar het bleek gewoon smakeloze kaas te zijn…

Fik!

De volgende dag zat ik in de les en zag ik een vreemde plek aan de binnenkant van mn elleboog. Ik kijk nog een keer en ik dacht dat ik van mn stokje ging. Zat er verdorie een teek vast aan mn vel! Nou ben ik al zo’n held met kriebelbeestjes, laat staan als ze aan me vast zitten… Meteen terug naar de flat gegaan, tekenpen gepakt, t kreng eraf gehaald, van het balkon gegooid en naar de apotheek gesneld. De mevrouw daar vond dat t er netjes uitzag, hij was er helemaal uitgekomen, geen bloed dus hij zat er nog niet zo lang, geen vreemde plek, geen verkleuringen dus niks om me zorgen over te maken. Voor de zekerheid toch een flesje desinfectiespul gehaald en over mn arm gesmeerd, maar nu, een paar dagen later, zie ik er niks meer van dus zal het (hopelijk) wel in orde zijn…

‘s Avonds hebben we afscheid genomen van de 3-weekse cursisten. Vreemd, de hele flat was een paar dagen leeg, en begint nu weer vol te stromen met allerlei nieuwe gezichten. De ceremonie zelf heb ik niet gezien, maar het feest in de stad was wel gezellig. Ben alleen vroeg naar huis gegaan, de volgende dag was immers het uitstapje naar Zakopane…

…dus moesten we om kwart voor zeven al opstaan. Ontbeten, lunchpakket gekregen, bijgevuld met broodjes (ik hou niet zo van mariakaakjes en van die smakeloze zoute stokjes, geen idee hoe ze heten…) en de bus in gehobbeld. Onderweg nog een uurtje geslapen, dus fris en fruitig (bijna dan) uitgestapt in Zakopane. Na een korte sanitaire stop en een splitsing van de groep, een deel ging hiken, een ander deel ging het stadje in om rond te kijken, zijn we vertrokken naar het nationale park van de … vallei. De naam houden jullie tegoed, ik ben m ff kwijt.

Nog meer bergen!

Vreemd genoeg is dit al de tweede keer dat ik een probleem heb met Engels. Zo dacht ik eerder al dat cabaret grappig zou moeten zijn, nu was ik in de veronderstelling dat hiken wandelen betekend, okee, flink doorstappen misschien, heuveltje op, heuveltje af, stukje berg meepakken, dat soort dingen. Helaas blijkt hiken in Polen de betekenis te hebben van trappen klimmen… Drie kwartier lang omhoog strompelen, nu en dan houten treden, dan weer stenen treden, dan weer gewoon losse stenen met een houten reling, kies je combinatie. Tis maar goed dat onze kamer op de vijfde verdieping is, dus hebben we zonder het te weten een goede training gehad, maar t was toch wel een beetje zwaar… Twee korte pauzes later toch nog de top bereikt, en mn conditie is zo slecht nog niet want er waren velen die het zwaarder hadden dan ik, das altijd goed om te weten.

Bovenaan de trap was de ingang naar een bevroren grot, dus iedereen trok zn warme kleren aan en we gingen een voor een naar binnen. Twas zo’n 4 graden in de grot, hier en daar een ijslaagje op de muren, en jawel, nog meer trappen… Klauteren over stenen, stukjes omhoogklimmen, uitglijden in de modder, op handen en voeten zo klein mogelijk gebukt onder bepaalde formaties door, t scheelde niet veel of ik had op mn buik door de modder gemoeten, zo laag was het af en toe, maar t was wel prachtig daarbinnen. Nou heb ik zowiezo al een zwak voor bergen natuurlijk, maar grotten zijn helemaal gaaf! Na een half uur stonden we weer buiten, en konden we naar beneden klimmen. Ergens bovenaan al maakte ik een misstap en kon ik fijn met een zere enkel verder hobbelen. Ach, zolang ik het rustig aan deed ging het prima, echt ernstig was het niet hoor.

De bevroren grot

Eenmaal beneden hebben we ons lunchpakket verslonden (honger!) en zijn we terug richting de bus gelopen. Jammergenoeg was er niet meer tijd om de vallei te verkennen, er waren daar prachtige wandelroutes. Teruggereden naar Zakopane, daar wat rondgelopen, een paar sloffen als souvenir aangeschaft aangezien mn slofjes thuis uit elkaar vallen van ellende en mn voetjes pijn deden dus kon ik lekker met warme, zachtje sloffen aan terug naar Krakow rijden.

Zondag zijn we nog een keer langs Wawel gelopen, het oude kasteel op de heuvel aan de Wisla, waar vroeger de koningen woonden en later, toen Warschau de hoofdstad was, nog steeds gekroond werden. De vorige keer dat we hier waren regende het, was het koud en vond ik het niet zo bijzonder. Nu echter was het warm, scheen het zonnetje en was het geheel een stuk mooier om te zien! Blij dat ik nog een keer teruggegaan ben, het was echt genieten.

Wawel in het zonnetje

En vandaag, mn verhaal zit er bijna op, hebben we een rondje langs de universiteitsgebouwen in de stad gemaakt. Het oude gebouw, Collegium Maius, hadden we de eerste dag al bezocht, maar nu hebben we het andere deel, Collegium Novum, wat beter bekeken. Prachtig gebouw, mooier dan Leiden. In Leiden is alles van donker eiken, wat ook zo zn charme heeft, maar de UJ heeft wit pleisterwerk vanbinnen, wat toch een totaal andere sfeer geeft, veel lichter, vrolijker.

UJ, Uniwersytet Jagiellonski

Vanavond is er weer een film van Wajda, dit keer naar een boek van Mickiewicz, Polens grootste dichter. Pan Tadeusz, ik ben reuze benieuwd. T schijnt een geweldig boek te zijn, nooit gelezen natuurlijk, maar na het zien van de film, wie weet?

Oja, en ik heb ondertussen een schattig klein pensionnetje met 2persoonsbedden gevonden! Tis van de universiteit, ligt midden in het centrum en is niet eens zo duur, prima voor ons dus. Ik wil trouwens iets typisch hollands meenemen voor Grote Irene, de pol vind je links op de site, gaarne uw mening over de keuze. Geen gedicht dit keer, zit in een internetcafe en mn boek ligt thuis, maar ik zal iets moois zoeken voor de volgende afsluiter.

Liefs van mij!

Dinsdag was de ergste dag tot nu toe… Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat regen. Er zou een excursie zijn in het kader van de culturele lessen naar het bos, met kampvuur, worstjes roosteren en liedjes zingen maar dat ging dus mooi niet door. Er lopen al veel mensen te snotteren naar aanleiding van afgelopen zaterdag, dus tis misschien maar beter dat ze het verplaatst hebben naar vanavond, al ziet het nu ook een beetje grijs…

Eigenlijk heb ik de hele dag niets gedaan, beetje geinternet, wat gelezen, wat bijgeslapen (was ook nodig…). Op het internet gezocht naar een jeugdherberg voor Ronald en mij, en ik kwam er eentje tegen met een tweepersoonsbed! Ik als een gek daarnaartoe, die moest en zou ik reserveren natuurlijk, maar het hele hostel bleek niet meer te bestaan. Toen maar een reservering geplaatst bij het hostel om de hoek, maar ik ga nog wel verder zoeken naar iets beters.

‘s Avonds een vervangende culturele les gehad, met een nepkampvuur (een kaars met wat takken eromheen). Niet echt spectaculair, wel gezellig. Volgende week gaan we leren hoe we pirogi moeten maken, en dat komt goed uit, tis toch wel mn favoriete Poolse voer!

Woensdag hebben we een uitstapje naar Nowa Huta gemaakt, het communistische antwoord op de vrijdenkende stad. Na de tweede wereldoorlog schijnt er een soort volksreferendum geweest te zijn, en Krakow had dus mooi ‘nee’ gestemd tegen Russische overheersing. Helaas ging die overheersing wel door, en vonden de autoriteiten dat Krakow te vrij was, te artistiek en besloten ze meer arbeiders richting de stad te lokken door het bouwen van een enorme staalfabriek, een huta. Vandaar dat de wijk Nowa Huta, nieuwe staalfabriek heet.

De ingang naar de huta

Arbeiders kwamen er inderdaad, maar echt veel hadden de communisten er niet aan want het was hetzelfde zooitje katholieke opstandelingen als in de rest van het land. Massademonstraties, opstanden, stakingen om maar voor elkaar te krijgen dat er een kerk gebouwd mocht worden. Pas na inmenging van de bisschop, Karol Wojtyla, de latere paus Johannes Paulus II, is er eindelijk een kerk gekomen. Alhoewel ik niet zo fan ben van moderne architectuur is deze kerk toch wel mooi, ik zal er zo op terugkomen, eerst wil ik vertellen over onze wandeling.

Per tram zijn we naar de fabrieken gereden, helaas mochten we niet naar binnen, maar de entree was op zich al indrukwekkend. Het straalde echt iets uit van een arbeidersparadijs, men moest trots zijn op het feit dat je daar werkte. Daarvandaan zijn we doorgelopen naar de grafheuvel van Wanda, zo’n kwartiertje verderop. Wanda was een prinses, een paar eeuwen geleden, en een Duitse koning had om haar hand gevraagd. Na een botte weigering trok hij ten strijde om Krakow dan maar op een andere manier in zn bezit te krijgen. Wanda echter ging naar de kerk om te bidden, en beloofde zichzelf als offer voor de overwinning. De strijd vond plaats, Krakow won en vierde feest, maar Wanda stortte zichzelf in de rivier en verdronk. Op de plaats waar haar lichaam gevonden werd staat nu de grafheuvel. In de tweede wereldoorlog werd ze een verzetssymbool, genaamd Wanda-die-geen-Duitser-wilde, en kreeg ze een monument bovenop de heuvel.

Wanda-die-geen-Duitser-wilde’s grafsteen

Tijdens de bouw van Nowa Huta stond de heuvel in de weg en wilden ze m verplaatsen (heerlijk he, die sovjetlogica?) tot er iemand op het idee kwam om de fabriek een kilometer verderop te bouwen en Wanda’s heuvel intact te laten.

Daarna zijn we doorgelopen naar een klooster in de buurt. De kerk had een zeer aparte versiering. Niet het zilver en goud van Rome, niet de iconen en heiligen van Rusland, maar volgeschilderd met bloemenmotieven! Nooit eerder gezien, maar het gaf het geheel een vrolijke indruk. Nou geloof ik niet dat dat de bedoeling is in een kerk, maar toch was het heel leuk om te zien.

Bloemen op de muren in plaats van op het altaar, weer eens wat anders!

Na het klooster zijn we per tram naar het centrum van het stadje gegaan (Officieel is het een buitenwijk van Krakow, maar zowel de inwoners van Krakow als die van Nowa Huta zien het als een apart stadje) en hebben we daar rondgelopen. Het wordt in de gidsen vermeld als een monster van sovjetarchitectuur, maar eigenlijk valt dat best wel mee, zeker vergeleken met de buitenwijken van Moskou. Goed, het zijn grote, grijze gebouwen, maar met veel parkjes, speeltuintjes en pleintjes ertussen. Overal spelende kinderen, omaatjes op bankjes die een oogje in het zeil houden, het had een zeer relaxed sfeertje.

Langs een marktje gelopen, de eerste die ik hier gezien heb, en precies zoals in Rusland, dus waarschijnlijk een overblijfsel uit de sovjettijd. Buiten kraampjes met groente en fruit (ik heb een courgette gezien van meer dan dertig centimeter lang en een doorsnede van zo’n vijftien centimeter, echt megagroot dat ding!), binnen vlees, brood, zuivel, kleding en van alles en nog wat.

Aan het einde van de straat genaamd ‘De verdedigers van het kruis’, naar allen die meegeholpen hebben om de kerk daar te krijgen, staat de Arka, de kerk waar ik het eerder over had. Groot, monsterlijk, beton, maar ergens toch wel mooi. Het dak moet de ark van Noach voorstellen, het glas daaronder het water en het betond het land. De mis begon net, dus we konden niet al te uitgebreid binnen kijken, maar aan de binnenkant was de bootvorm van het dak verder doorgetrokken, en stond er een supermoderne crucifix. Beetje vreemd, na mn rondje door de traditionele kerken van eergisteren.

De Arka van binnen

Uiteindelijk de bus naar de flat gepakt, gegeten en ‘s avonds naar de film. Mis, de beer. Ik weet niet of er een verhaallijn in zat of dat ik m gemist had, het was een vreemde film, maar ik heb me kapot gelachen. Er werd de spot gedreven met de communistische periode, en alles was zo herkenbaar van het Rusland wat ik gezien heb. Bruin water uit de kraan, ijverige ambtenaren (dus niet), stempels in paspoorten, schaarste… en dat dan op een humoristische manier gebracht. Iemand die bijvoorbeeld een fles wodka moet brengen, eerst de helft overgiet voor eigen gebruik en de rest wil bijvullen met water met als gevolg datie een fles bruine drab overhoudt.

Vandaag hadden we een vreemd toetje na het eten, en nu zit ik met buikpijn op mn kamertje… Goed excuus om wat meer naamvallen te oefenen, dat wil er soms nog wel bij inschieten. Ook deze keer wil ik weer afsluiten met een kort verhaaltje van Szymborska wat wel toepasselijk is voor deze flat hier, en wat iedereen die bezig is met talen wel zal herkennen…

Vocabulary

“Pas du tout,” I answer icily.